جهانشمولی قرآن

قرآن گرچه در القاى آموزه‏هاى خود از مصاديق مربوط به منطقه عربستان و مردم عرب آن زمان استفاده كرده است؛ ولى بديهى است آنچه فرهنگ‏ساز است، پيام مثال‏ها و اصطلاحات است و پيام‏ها فراتر از محدوديت زمان، مكان و قوم خاصى است. از اين‏رو به خوبى معلوم است كه اهداف قرآن در آن مثال‏ها و مصاديق محدود نمى‏گردد، زيرا آنها ابزارى هستند كه در تفهيم و محاوره گريزى از آنها نيست. آنچه كه مهم است آن مفاهيم و معانى بلند و عميقى است كه قرآن به دنبال بيان آن مصاديق، پى‏گير آن اهداف است و اين اهداف همان نتايج اخلاقى و هدايتى است كه عموم مردم را شامل مى‏گردد؛ چرا كه مسائل تربيتى و هدايتى نمى‏تواند در مكانى خاص و يا زمانى معين محصور گردد. بنابراين عربى بودن قرآن و به كارگيرى اصطلاحات عربستان در قرآن به جهت آن است كه مخاطبان اوليه قرآن مردم حجاز بودند؛ اما زبان عربى قرآن موجب محدوديت پيام و اهداف قرآن به مردم عرب نيست؛ بلكه براى همگان و به طور هميشه قابل استفاده مى‏باشد و اين دو با هم منافات ندارد؛ چنان كه در آيات اوليه سوره ابراهيم(ع) آمده است: «الر كتاب انزلناه اليك لتُخرج الناس من الظلمات الى النور... و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه ليبين لهم»؛ «كتابى است كه آن را به سوى تو فرود آورديم تا «مردم» را از تاريكى‏ها به سوى روشنايى بيرون آورى... و ما هيچ پيامبرى را جز به زبان قومش نفرستاديم». ابراهيم (14)، آيه 1 و 4. افزون بر آن، با توجه به اينكه قرآن داراى ظهور و بطون است و يك لفظ ممكن است چندين معنا را در طول هم داشته باشد، هيچ بعيد نمى‏نمايد كه مصاديق مطرح شده در آن روزگار، مربوط به ظهورات قرآن باشند و بطون آن هم داراى مصاديق مخفى باشد كه در هر زمان جلوه جديدى داشته باشد و مخاطبان مختلف متناسب با فهم و سطح آگاهى خود از آن بهره‏هاى جديدى ببرند. پس با توجه به اينكه قرآن، بيانگر همه چيز است نحل (16)، آيه 89. و محصور در زمان و مكان مشخصى نيست ص (38)، آيه 87 و انبياء (21)، آيه 107. و همه را به تدبر و تعقل در معانى خود دعوت كرده است؛ ص (38)، آيه 29. معلوم مى‏شود كه واژگان اختصاصى، موضوعيتى در باب اهداف قرآن ندارد و اگر هم داشته باشد، با توجه به بطون قرآن باز جايگاه خود را نزد هر مخاطبى حفظ خواهد نمود و اين از ويژگى‏ها و معجزات قرآن است كه گاهى ازاصطلاحات فرهنگى و زبان ويژه يك منطقه استفاده مى‏كند، ولى قابل برداشت عمومى براى ساير مناطق و فرهنگ‏ها نيز مى‏باشد و گاهى تعبيرات را به گونه‏اى مى‏آورد كه چند منظوره بوده و همه آنها مقبول است. ر.ك: مطهرى، مرتضى، آشنايى با قرآن، ج 4، ص 134. البته در قرآن تنها برخى از نعمت‏ها و ويژگى‏هاى موجود در منطقه حجاز گزينش و از آنها ياد شده است. اين امر علاوه بر ملموس بودن براى عرب‏ها، مورد پذيرش جامعه بشرى و جالب توجه براى ديگر فرهنگ‏ها با سليقه‏هاى مختلف نيز مى‏باشد؛ مثلاًوقتى از نعمت‏هايى مانند خرما، انار، انگور در قرآن ياد مى‏شود. علاوه بر مردم عرب، بهره‏مندى مردم مناطق ديگر نيز از اين نعمت‏ها خوشايند و مطابق ميل مى‏باشد و اگر از «حور عين» ياد مى‏شود، زيبايى چهره اين چنين براى هر انسانى كه به زيبايى‏ها توجه دارد و به مقايسه گونه‏هاى مختلف زيبايى مى‏پردازد، جالب توجه است و اين نشان از يك نوع ميل و كشش فطرى و همگانى ميان انسان‏ها دارد كه در آموزه‏هاى قرآن به عنوان كتاب آسمانى جاودانه و هدايتگر براى جامعه بشريت، بهره گرفته شده است. و اگر از دقت و تأمل در شتر ياد شده است: «افلم ينظرون الى الابل كيف خلقت»؛ غاشيه (88)، آيه 17. «آيا به شتر نمى‏نگرند كه چگونه آفريده است». علاوه بر پيام كلى - كه خوب است در تمام آفريده‏هاى خدا در هر مكان و نقطه از جهان دقت كرد - پيام ديگرى هم دارد و آن اينكه دقت در خصوص شتر حتى براى مردم مناطق ديگر نيز اسرار بسيارى را خواهد داشت. درباره عربى بودن زبان قرآن نيز گفتنى است اگر چه به جهت بعثث پيامبر(ص) در ميان مردم عرب زبان است؛ اما خود زبان عربى داراى امتيازات فراوانى نسبت به زبان‏هاى ديگر است و چه بسا حكمت خداوند بر اين اساس بوده كه دين خاتم و كامل خود را به زبان كامل و مبين نيز به ظهور برساند.

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <br><a> <br> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
2 + 5 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .