راه نزدیک در دعای ابوحمزه ثمالی

RaheSakhtDarDoayeAbooHamzeh.jpgدر وسايلى مانند هواپيما و كشتى، تعيين جهت حركت مسئله اى حياتى است و قطب نما و دستگاه هاى جهت ياب در اين وسايل، اهميت ويژه اى دارند. قطب نما اگر هزار بار هم چرخانده شود، باز با چند لرزش، مسير اصلى خود را پيدا مى كند؛ مگر اينكه موانعى موجب گردد از حركت بايستد و يا منحرف شود. قطب نما در نشان دادن جهت درست، نياز به چيزى ندارد؛ بلكه كافى است مانعى در بين نباشد.
فطرت انسان، قطب نماى دقيقى است كه اگر مانعى بر سر راهش نباشد، خود به خود، رو به حقيقت قرار مى گيرد و جهت درست هدايت و سعادت و زيبايى ها را به او مى نماياند.
به تصريح كتاب الهى و احاديث و دعاهاى معصومين عليهم السلام ، خداوند متعال با آفريدگانش است و جداى از آنها نيست: «وَ هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ»[1]؛ «هر جا باشيد او با شماست» و «ما يَكُونُ مِنْ نَجْوى ثَلاثَةٍ إِلاّ هُوَ رابِعُهُمْ وَ لا خَمْسَةٍ إِلاّ هُوَ سادِسُهُمْ وَ لا أَدْنى مِنْ ذلِكَ وَ لا أَكْثَرَ إِلاّ هُوَ مَعَهُمْ أَيْنَ ما كانُوا»[2]؛ «هيچ گاه سه نفر با هم نجوا نمى كنند، مگر اينكه خداوند چهارمين آنان است و هرگز پنج نفر با هم آهسته سخن نمى گويند، جز اينكه خداوند ششمين ايشان است و نه تعداد كمترى و نه بيشتر از آن؛ مگر اينكه او همراه آنان است، هر جا كه باشند».
همچنين: «أَوَ لَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ»[3]؛ «آيا كافى نيست كه پروردگارت بر همه چيز شاهد و گواه است؟!» و «أَلا إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُحِيطٌ»[4]؛ «آگاه باشيد كه خداوند به همه چيز احاطه دارد».

دوست نزديك تر از من به من است وين عجب تر كه من از وى دورم
چه كنم با كه توان گفت كه دوست  در كنار من و من مهجورم

انسان فطرتى خدا آشنا و خداجو دارد. خداوند انسان را بر معرفت و شناخت خود آفريده است.
حضرت باقر عليه السلام در پاسخ به سؤالى در مورد معناى آيه «فِطْرَتَ اللّهِ الَّتِى فَطَرَ النّاسَ عَلَيْها»[5] مى فرمايد: «فطرهم على معرفة انه ربهم»[6]؛ «خداوند آنها را بر معرفت پروردگارشان آفريده است».
در حديث ديگرى، حضرت صادق عليه السلام در پاسخ به همين پرسش مى فرمايد: «التوحيد»[7]؛ يعنى، خداوند آنها را بر فطرت توحيد و يگانه پرستى آفريده است. اگر آينه جان و فطرت انسان ها، از زنگار گناهان، غفلت ها و خودبينى ها پاك و صيقلى مى شد، مانند پيامبران و اولياى بزرگ الهى و تربيت شدگان آنها، جمال احديت و انوار پروردگار را آشكارا مشاهده مى كردند و چهره دلرباى يار را بدون هيچ حجابى، به تماشا مى نشستند و مى گفتند:

يار بى پرده از در و ديوار  در تجلّى است يا اولى الابصار

خداوند با ما است و هرگز از ما جدا نيست؛ ولى گرد و غبار آلودگى ها، دلبستگى ها و خودبينى ها، ما را از ديدن خورشيد عالمتاب حقيقت، محروم ساخته و ميان ما و محبوبمان فاصله انداخته است:

ميان عاشق و معشوق هيچ حائل نيست  تو خود حجاب خودى حافظ از ميان برخيز

امام سجاد عليه السلام در دعاى ابوحمزه مى فرمايد: «و انك لا تحتجب عن خلقك الا ان تحجبهم الاعمال دونك»؛ «خدايا! مى دانم كه تو از بندگان مخفى و پنهان نيستى و تنها اعمال ناشايست آنان است كه آنها از تو پوشانده است».
از حضرت كاظم عليه السلام پرسيده شد: چرا خداوند از مردم پنهان و پوشيده است. آن حضرت مى فرمود: «انّ الحجاب عن الخلق لكثرة ذنوبهم»[8]؛ «در پرده بودن خداوند از مردم به سبب گناهان زياد آنان است».
مهم ترين وظيفه ما، زدودن آلودگى ها و كنار زدن خار و خاشاك گناهان و غفلت از چهره تابناك فطرت است و تنها با رفع اين موانع و حجاب ها، مى توان نظاره گر تجلّيات حق از در و ديوار عالم بود و چهره دل آراى شاهد مقصود را بى نقاب تماشا كرد:

جمال يار ندارد نقاب و پرده ولى  غبار ره بنشان تا نظر توانى كرد

از جمله اهداف اساسى پيامبران، يادآورى پيمانى است كه انسان در درون و فطرتش با خداى خود بسته و آن را بر اثر غرق شدن در زندگى مادى و قالب تنگ عالم دنيا، فراموش كرده است. آنان پاى بندى و تعهد به آن پيمان ازلى را ـ كه سرچشمه همه خيرات و بركات است ـ از ما خواسته اند: «فبعث فيهم رسله و واتر اليهم انبياءه ليستأدوهم ميثاق فطرته و يذكروهم منسى نعمته و يحتجوا عليهم بالتبليغ و يثيروا لهم دفائن العقول»[9]؛ «خداوند پيامبرانش را در ميان مردم برانگيخت و پى در پى آنها را به سوى مردم فرستاد تا از آنان بخواهد به پيمان فطرت خود وفا كنند و نعمت هاى فراموش شده خداوند را به يادشان بياورند و با رساندن پيام خداوند، عذرى براى آنان باقى نگذارند و گنجينه هاى پنهان شده عقل را آشكار سازند».
پس ميان ما و خداى متعال، فاصله و جدايى نيست بلكه توهّم دورى، موجب محجوب ماندن و محروم گشتن از لقاى پروردگار شده است. سختى ها و دشوارى هاى راه بندگى، مربوط به برطرف ساختن موانع و سدهايى است كه با اعمال ناشايست، عقايد نادرست، افزون طلبى ها، حرص ها و خودبينى ها، ميان خود و خداى خويش ايجاد كرده ايم. انسان هنگامى سالك الى اللّه و مسافر كوى دوست است كه با پيروى از انبيا و اوليا و مجاهدت و استقامت، حجاب خود ساخته را كنار بزند و خويش را از راه هاى انحرافى و گمراه كننده، به راه هموار و مستقيم الهى بكشاند. روشن پيدا است كه گام برداشتن در چنين راهى، سختى و دشوارى به همراه ندارد و نيل به آرمان و رسيدن به مقصد، ثمره قطعى چنين سفرى است. به طورى كه انسان با يك «ياد»، لطف خدا را در خود مى يابد و با يك «نگاه» و «آه» برخاسته از پيوستگى به خدا، مى تواند نزديكى سفر به خدا را به چشم دل مشاهده كند.
از اميرمؤمنان پرسيده شد: فاصله آسمان و زمين چه مقدار است؟ فرمود: «قال مد البصر و دعوة المظلوم»[10]؛ «طول يك نگاه و دعاى يك مظلوم».


منابع
[1]. حديد57، آيه 4.
[2]. مجادله58، آيه 7.
[3]. فصلت41، آيه 53.
[4]. همان، آيه 54.
[5]. روم30، آيه 30.
[6]. اصول كافى، ج 2، ص 10؛ الميزان، ج 16، ذيل آيه 33 سوره روم، بحث روايى.
[7]. همان، و نيز رجوع كنيد به: بحارالانوار، ج 3، ص 277، باب 11، ح 6.
[8]. بحارالانوار، ج 3، ص 15، ج 1،؛ على، سعادت پرور، سرالاسراء، ج 1، ص 141.
[9]. نهج البلاغه، خطبه 1.
[10]. ابراهيم بن محمد الثقفى، الغارات، ج 1، ص 179، تحقيق جلال الدين المحدث، دو جلدى، چاپ بهمن.

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <br><a> <br> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
12 + 4 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .