نحوه حشر در قیامت

براساس آيات قرآنى، مسئله معاد، كلى و عمومى بوده و تمام موجودات - از جمله انسان به سوى خداوند متعال بازخواهند گشت روم (30 )، آيه 11 ؛ عنكبوت (29 )، آيه 19 و 20 ؛ يونس (10 )، آيه 34 ؛ انشقاق (84 )، آيات 6 12 . . اما چگونگى معاد، براساس آيات و روايات، هم جسمانى است و هم روحانى ؛ يعنى، هم جسم انسان و هم روح آدمى به سوى خدا باز گشته و در محضر او، حاضر خواهد شد . از اين رو، پس از مرگ نه جسم آدمى معدوم مى‏شود و نه روح او .
براساس آيات قرآن، انسان در مقام يك موجود و قطعه‏اى از هستى، هيچ‏گاه معدوم نمى‏شود ؛ بلكه متحوّل و دگرگون مى‏شود و براساس حركتى كه از آغاز پيدايش داشته، نتيجه آن را مى‏بيند .
در يكى از آيات مى‏فرمايد: «أَوَ لَمْ يَرَ الْإِنْسانُ أَنَّا خَلَقْناهُ مِنْ نُطْفَةٍ فَإِذا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ * وَ ضَرَبَ لَنا مَثَلاً وَ نَسِيَ خَلْقَهُ قالَ مَنْ يُحْيِ الْعِظامَ وَ هِيَ رَمِيمٌ * قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَها أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ هُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ * الَّذِي جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ ناراً فَإِذا أَنْتُمْ مِنْهُ تُوقِدُونَ * أَوَ لَيْسَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِقادِرٍ عَلى‏ أَنْ يَخْلُقَ مِثْلَهُمْ بَلى‏ وَ هُوَ الْخَلاَّقُ الْعَلِيمُ * إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ »؛ يس (36 )، آيات 77 - 82 . ؛ «مگر آدمى ندانسته است كه ما او را از نطفه‏اى آفريده‏ايم . پس به ناگاه وى ستيزه‏جويى آشكار شده است و براى ما مثلى آورد و آفرينش خود را فراموش كرد، گفت: چه كسى اين استخوان‏ها را - كه چنين پوسيده است زندگى مى‏بخشد؟ بگو: همان كسى كه نخستين بار آن را پديد آورد و او است كه به هرگونه آفرينشى دانا است . همو كه برايتان در درخت سبز فام اخگر كه از آن (-( چون نيازتان افتد )-)آتش مى‏افروزيد . آيا كسى كه آسمان‏ها و زمين را آفريده، توانا نيست كه (-( باز)-) مانند آنها را بيافريند؟ آرى او است آفريننده دانا ؛ چون به چيزى اراده فرمايد، كارش اين بس كه مى‏گويد: باش، پس (-( بى‏درنگ )-)موجود مى‏شود» .
اين آيات، به روشنى حكايت دارد كه جسم انسان نيز معاد خواهد داشت . از اين رو در پاسخ به كسانى كه منكر معاد بوده و با لحن انكار و استبعاد مى‏گويند: چه كسى به استخوان‏هاى پوسيده حيات مى‏بخشد و آن را در قيامت زنده مى‏كند ؛ مى‏فرمايد: آنكه استخوان‏ها را به وجود آورده و به آنها حيات داده است، استخوان‏هاى پوسيده را نيز زنده مى‏كند حج (22 )، آيه 5 و 6 ؛ ق (50 )، آيات 9 - 11 . .
البته روح و جسمى كه در قيامت در محضر الهى حاضر خواهند گشت، روح و جسم تحوّل يافته و متكامل شده‏اند ؛ نه همين روح و جسمى كه در اين دنيا بوده‏اند .
توضيح آنكه انسان، يكى از سرفصل‏هاى حركت خود را در مسير حركت و سير عام خود، با مرگ آغاز مى‏كند . در اين مرحله - كه در ظاهر جدايى ميان جسم و روح پيش مى‏آيد روح با قبض و اخذ الهى توسط مَلَك يا مَلَك‏ها، قبض شده، در نظام ديگرى - كه مخصوص به روح است وارد مى‏گردد . در آن نظام و عالم باقى و براساس مسير انتخابى خود در دنيا، به سير و حركت خويش ادامه مى‏دهد . بدن هم در اين نظام، باقى بوده و در شرايط ديگر، وارد مسير جديدى مى‏شود و با تحوّل و تبدّل خاصى، به حركت خود ادامه مى‏دهد ؛ انسان اگر بخواهد در سير خود به سوى خدا و لقاى حضرت حق، به عوالم ديگر وارد شود و آن مراحل را طى كند ؛ بايد هم «روح» او متحول گشته و خصوصيات جديدى را كسب كند و يك سلسله رنگ‏ها و معيارها را از دست دهد و تكامل يابد تا متناسب با آن عوالم و موازين آنها شود و هم «جسم» او با حركت و تحوّل خود، خصوصيات و آثار عالم مادى را رها ساخته، با كسب يك سلسله از احكام و قوانين عالم بالا، با آنها متناسب گردد .
از اين رو، مرگ و انقطاع از دنيا، خود يك مرحله و تحول و يك نوع حركت و تبدّل و پشت سر گذاشتن يكى از عوالم در برگشت به سوى حضرت حق و لقاى او است و براى ورود به مرحله و مراتب بعدى نظام‏ها و عوالم ديگر ضرورى و بايسته است .
در بعضى از روايات درباره اوصاف، احكام و آثار عوالم ديگر آمده است كه انسان در بهشت پير نمى‏شود، مريض نمى‏گردد، غذايش غير از غذاى اينجا است و مشيتش غير از مشيت اين دنيايى است . براساس بعضى از آيات، انسان در جهنم مى‏سوزد ؛ ولى خاكستر نمى‏شود . بدن بايد چگونه باشد كه بسوزد ولى خاكستر نشود؟ اين گونه آيات و روايات به روشنى حاكى از اين سنت الهى است كه هم روح و هم جسم، بايد متحوّل و متكامل شوند تا قابليت احكام و آثار آن عوالم را بيابند .
«منِ» آنجا همان «منِ» اينجا است ؛ ولى اين «منِ» تكامل يافته و متحوّل شده و قابليت ورود به عالم قيامت را پيدا كرده است . «من» عوض نمى‏شود و همان است كه بود ؛ ولى اين «من» منازل و مراحلى را طى كرده، نواقصى را پاك نموده، احكام اين عالم را از دست داده و آماده ورود به عالم قيامت گشته است .
به هر حال، اين تحولات در سير حركت انسان‏ها به سوى خداوند، براساس سنت و قانون الهى در نظام هستى لازم و بايسته است. اين واقعيت تكوينى است كه آيات قرآن نيز بر آن مهر تأييد گذاشته است: «أَ فَعَيِينا بِالْخَلْقِ الْأَوَّلِ بَلْ هُمْ فِى لَبْسٍ مِنْ خَلْقٍ جَدِيدٍ »؛ ق (50 )، آيه 15 . ؛ «مگر از آفرينش نخستين (-( خود )-)به تنگ آمديم؟ (-( نه‏)-) بلكه آنها از خلق جديد در شبهه‏اند» .
خداوند متعال در اين آيه مى‏فرمايد: آيا شما (-( منكران معاد)-) فكر مى‏كنيد همان يك بار خاك به صورت بدن انسان درآمد، و ديگر عاجز شديم؟! اينها كه اين شبهه را مطرح مى‏كنند، نمى‏دانند كه مرتّب در حال آفرينش هستيم و جسم و روح را كه مفارق از بدن است، به سوى خلق جديد در حركت مى‏بريم . اينها دايم در حال خلق جديدند ؛ ولى خودشان خبر ندارند .
بنا بر آنچه گفته شد پس از مرگ، روح وارد عالم برزخى شده، حركت خود را در مسيرى كه در دنيا انتخاب كرده، ادامه مى‏دهد و با تحوّلات و تبدلاتى كه در اين حركت دارد، كامل‏تر شده، متناسب با احكام و آثار عوالم بالاتر مى‏گردد ؛ اين حركت و تحول براى روح و جسم، بايسته و ضرورى است . پس از آنكه روح و بدن، مراتب، مراحل و منازل لازم را براى سنخيت يافتن با عوالم بالا طى كردند ؛ به هم مى‏پيوندند و وارد عالمى مى‏شوند كه بايد وارد شوند نگا: محمد شجاعى، بازگشت به هستى، صص 114 - 130 .

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <br><a> <br> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
4 + 0 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .