وسیله بودن ائمه در قرآن

اولياى الهى به اذن خداوند و لطف پروردگار، آن‏چنان داراى توانايى و آگاهى هستند كه بدون نياز به «حضور» ظاهرى، مى‏توانند از احوال ديگران آگاه شوند؛ چنان‏كه در قرآن مجيد درباره حضرت عيسى عليه السلام، چنين آمده است:
«وَ أُنَبّئُكُم بِمَا تَأْكُلُونَ وَمَا تَدَّخِرُونَ فِى بُيُوتِكُمْ إِنَّ فِى ذَلِكَ لَآيَةً لَكُمْ إِن كُنتُم مُؤْمِنِينَ» ؛ «شما از آن‏چه مى‏خوريد و در خانه‏هايتان ذخيره مى‏كنيد، خبر مى‏دهم؛ مسلماً در اينها، نشانه‏اى براى شماست؛ اگر ايمان داشته باشيد».
همچنين آنان بدون حضور و از طريق وسيله‏هاى ديگر، مى‏توانند مشكلات را حل كنند؛ چنان‏كه درباره حضرت يوسف عليه السلام و شفا يافتن نابينايى حضرت يعقوب عليه السلام در قرآن مجيد، چنين مى‏خوانيم:
«اذْهَبُوا بِقَمِيصِى هذَا فَأَلْقُوهُ عَلَى وَجْهِ أَبِى يَأْتِ بَصِيرًا وَأْتُونِى‏ بِأَهْلِكُمْ أَجْمَعِينَ» ؛ «اين پيراهن مرا ببريد و آن را بر چهره پدرم بيفكنيد؛ [تا] بينا شود و همه كسان خود را نزد من آوريد».
در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله نيز برخى با آمدن به حضور پيامبر صلى الله عليه و آله، مشكل خود را حل مى‏كردند و برخى در غياب پيامبر صلى الله عليه و آله از مقام قدسى وى بهره مى‏بردند و تنها به وسيله نام و ياد آن حضرت، از خداوند، حاجت خود را مى‏گرفتند. «عثمان‏بن حنيف» مى‏گويد:
«روزى در محضر پيامبر صلى الله عليه و آله بودم. حضرت به شخصى كه مشكل خود را به او عرضه مى‏كرد، شيوه دعا و توسل را چنين تعليم فرمود: برو وضو بساز و دو ركعت نماز به جا آور؛ پس از آن، خداوند را اين گونه بخوان:
«اللّهم انى اسالك و اتوجه اليك بنبيك نبى الرحمه يا محمد انى اتوجه بك الى ربى فى حاجتى لتقضى. اللهم شفعّه فيّ» ؛ «بار خدايا! از تو درخواست مى‏كنم و به تو روى مى‏آورم؛ به وسيله پيامبرت، پيامبر رحمت. اى محمد! من به حق تو، به سوى خدايم روى آوده‏ام؛ تا حاجتم برآورده شود. خدايا! پيامبرت را در مورد من، شفيع قرار ده».
روشن است كه نماز خواندن «عثمان بن حنيف»، هميشه در حضور پيامبر صلى الله عليه و آله نبوده است و نيز اين تعليم پيامبر صلى الله عليه و آله،
اختصاص به عثمان بن حنيف ندارد؛ بلكه همه مسلمانان در همه جا و در هر زمان، مى‏توانند از اين تعليم پيامبر صلى الله عليه و آله بهره‏مند شوند.
بنا بر اعتقادات شيعه، در هر زمان، تنها يك امام، مسئوليت اصلى امامت را در نظام تكوين و تشريع بر عهده دارد و آن امام، از علم ويژه و لطف خاص خداوند، بهره‏مند مى‏باشد؛ به طورى كه با از دنيا رفتن امام در هر زمان، امام بعدى، احساس مسئوليت خاصى به او دست مى‏دهد كه خبر از مسئوليت امامت مى‏دهد؛ در حالى كه قبل از آن، چنين احساسى را نداشته است.
از امام‏هادى عليه السلام، چنين روايت شده است:
«فقال: انا للّه و انّا اليه راجعون مضى ابوجعفر، فقيل له: كيف عرفت؟ قال: لانّه تداخلنى ذلة للّه لم اكن اعرفها» ؛ « [امام‏] گفت: انّا للّه و انّا اليه راجعون؛ ابوجعفر (امام جواد عليه السلام از دنيا رفت! به وى گفته شد: چگونه آگاه شدى؟ [در حالى كه ابوجعفر در بغداد است و شما در مدينه هستى؟!] امام عليه السلام فرمود:
براى اين‏كه خضوع و ذلتى براى خداوند در درونم داخل شد كه قبل از آن، چنين احساسى نداشتم».
همچنين در سوره قدر، چنين مى‏خوانيم:
«تنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبّهِم مّن كُلّ أَمْرٍ» ؛
«در آن [شب‏]، فرشتگان، با روح، به فرمان پروردگارشان، براى هر كارى [كه مقرّر شده است‏]، فرود آيند».
با توجه به اين‏كه «تنزل»، فعل مضارع است و دلالت بر استمرار دارد، روشن مى‏شود كه شب قدر، مخصوص به زمان پيامبر صلى الله عليه و آله و زمان نزول قرآن نيست؛ بلكه همچنان تداوم دارد و هر سال، تكرار مى‏شود. و بنابر روايت پيامبر صلى الله عليه و آله، شب قدر و نزول فرشتگان در آن شب، تا برپايى قيامت، ادامه دارد. همچنين ابوداود و طبرانى در روايتى از پيامبر صلى الله عليه و آله چنين نقل كرده‏اند:
«سئل عن ليلة القدر اهى شى‏ء كان فذهب ام هى فى كل عام فقال: بل هى لامه محمد ما بقى منهما اثنان» ؛ «سؤال شد از شب قدر كه آيا چيزى بود و رفت و يا در هر سال هست.
[پيامبر صلى الله عليه و آله‏] فرمود: بلكه آن براى امّت محمد است [حتى‏] تا زمانى كه دو نفر [بيشتر] از آنان باقى نمانده باشد».
همچنين از امام جواد عليه السلام چنين روايت شده است:
«ان اميرالمؤمنين على عليه السلام قال لابن عباس ان ليله القدر فى كل سنةٍ و انه ينزل فى تلك الليله امر السنه و لذلك الامر ولاةُ بعد رسول الله فقال ابن عباس: مَن هم قال: انا و احد عشر من‏ صلبى‏ ؛ «اميرالمؤمنين على عليه السلام به ابن عباس فرمود: همانا شب قدر، در هر سال است و در آن شب، تقديرات سال، نازل مى‏شود و براى انجام آن كار، متصديانى پس از پيامبر صلى الله عليه و آله وجود دارند. ابن عباس پرسيد: آنان چه كسانى هستند؟ حضرت فرمود:
من و يازده نفر از نسل من».
از اين روايات به خوبى منزلت اهل‏بيت پيامبر صلى الله عليه و آله تا حضرت مهدى (عج)، آشكار مى‏شود و اين‏كه اينان، واسطه فيض خداوند براى جهانيان مى‏باشند.
بنابر آن‏چه گفته شد، پيامبر صلى الله عليه و آله و اولياى الهى، در هنگام زنده بودن و «حيات دنيايى» و پس از مرگ و «حيات برزخى»، داراى بركات وجودى فراوانى هستند و به هر مقدار كه مؤمنان و دوست‏داران، از اين وسيله‏هاى الهى، بيشتر بهره‏مند شوند، به خداوند، نزديك‏تر مى‏شوند و مراتب درستى و راستى را بيشتر دارا خواهند شد.
برخى با جمود فكرى و با اكتفا به تعدادى از روايات، اصرار مى‏ورزند كه استمداد و توسل، تنها به زمان حيات پيامبر صلى الله عليه و آله و زمان زنده بودن اولياى الهى، منحصر مى‏باشد كه در اين صورت نيز بنا بر مبانى فكرى و اعتقادى شيعه، امام حىّ و زنده وجود دارد
و وجود مقدس او، واسطه فيض خداوند مى‏باشد و حتى مى‏توان گفت؛ در هر دوران، بايد امام همان عصر و زمان را شناخت؛ تا بهترين شاخص براى هدايت مردم باشد و دورى از فتنه‏ها، انحرافات و تحريفات را براى مومنان و همه جهانيان، به ارمغان آورد؛ چنان‏كه از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده:
«مَن مات و لم يعرف امام زمانه مات ميتة جاهلية» ؛ «هركس بميرد و امام زمانش را نشناسد، بر مرگ جاهليت مرده است».
همچنين از امام صادق عليه السلام، چنين نقل شده است: هنگامى كه آخرالزمان را درك كردى، اين دعا را بخوان:
«اللّهم عرّفنى نفسك، فانّك ان لم تعرفنى نفسك، لم اعرف نبيّك. اللّهم عرفنى رسولك، فانّك ان لم تعرفنى رسولك، لم اعرف حجّتك. اللّهم عرّفنى حجّتك، فانّك ان لم تعرفنى حجّتك، ضلّلت عن دينى» .
گفتمان قرآنى (وسيله)، ص: 57

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <br><a> <br> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
5 + 1 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .