قرآن و علوم روز

قرآن كريم، كلام الهى است كه معجزه جاويدان پيامبر اسلام‏صلى الله عليه وآله بوده و اعجاز آن داراى ابعاد مختلف است؛ از جمله: فصاحت، بلاغت، محتوا و قوانين عالى، مطالب علمى اعجازآميز و... كه مقصود از اعجاز علمى، مطالبى از قرآن است كه به علوم بشرى اشاره دارد. به طورى كه قبل از اسلام كسى از اين مطالب آگاه نبوده؛ بلكه مدت‏ها بعد از نزول قرآن، آن مطالب علمى كشف شده است. وجود اين گونه مطالب در قرآن، نوعى اخبار غيبى و سرّ گويى قرآن و معجزه است. مثل اشارات قرآن به نيروى جاذبه‏رعد (13)، آيه 2 ؛ لقمان (31)، آيه 10.؛ مراحل خلقت انسان‏حج (22)، آيه 5 ؛ مؤمنون (23)، آيه 12.؛ لقاح ابرها و گياهان‏حجر (15)، آيه 22. و زوجيت عام موجودات‏ذاريات (51)، آيه 49..
تفسير علمى‏
در قرآن كريم بيش از هزار آيه به كيهان‏شناسى، زيست‏شناسى، زمين‏شناسى، علوم پزشكى و... اشاره دارد كه براى فهم و تفسير آنها نيازمند علوم تجربى هستيم. البته در اين مورد سه شيوه وجود دارد:
الف. استخراج علوم از قرآن؛
ب. تحميل نظريه‏هاى اثبات نشده علمى بر قرآن؛
ج. استخدام علوم در فهم قرآن.
شيوه اول و دوم غلط و موجب تفسير به رأى مى‏شود و شيوه سوم صحيح است و موجب فهم بهتر قرآن مى‏گردد.
در مواردى تفسير علمى قرآن جايز است كه:
1. ظاهر آيه شريفه قرآن بر مطلب علمى دلالت داشته باشد.
2. مطلب علمى، قطعى باشد (يعنى نظريه‏هاى اثبات نشده علمى نباشد).
اقسام مطالب علمى قرآن‏
آياتى كه در قرآن به مسائل علمى اشاره دارد، سه دسته است:
1. آياتى كه اعجاز علمى قرآن را اثبات مى‏كند (مثل مواردى كه بيان شد).
2. آياتى كه به صورت شگفت‏انگيزى به مطالب علمى اشاره دارد؛ ولى قبل از اسلام به صورت پراكنده و ديدگاه‏هاى ضعيف در جهان مطرح بوده است (مثل اشاره قرآن به حركت زمين).
3. آياتى كه فقط اشارات علمى در بر دارد؛ ولى اعجاز يا شگفتى علمى به شمار نمى‏آيد (مثل: دعوت قرآن به تفكر در مورد شتر و كوه‏ها و...).جهت آگاهى بيشتر در اين زمينه:
الف. محمد على رضايى اصفهانى، درآمدى بر تفسير علمى قرآن، (انتشارات اسوه، چاپ اول، 1375)؛
ب. همو، پژوهشى در اعجاز علمى قرآن، (انتشارات مبين)؛
ج. همو، اشارات اعجازآميز علمى قرآن، (نشر معارف).
(قرآن شناسي، صالح قنادي با همكاري جمعي از محققان، كد: 21/500005)