معناي مكر خداوند

«مكر» به معناى تدبير و چاره انديشى در كارهاى خوب يا بد مى باشد. و به همين جهت در قرآن نيز همراه با وصف «السَّيئى» بكار رفته است. مكر الهى: آيات متعددى كه «مكر» را به خدا نسبت مى دهند، منظورشان تدبير كلّى خداست.
چون او مالك تدبير است، و هيچ تدبيرى از دايره ى تدبير او خارج نمى باشد. لذا خداوند تبارك و تعالى فوق هر تدبير كننده ى است كه: «الله خير الماكرين» و خداوند تبارك و تعالى مى فرمايند: «پيش از آنان نيز كسانى طرح ها و نقشه ها كشيدند; ولى تمام طرح ها و نقشه ها از آن خداست; او از كار هر كس آگاه است; و به زودى كفّار مى دانند سرانجام نيك در سراى ديگر از آن كيست!» اين آيه صراحت دارد كه تدبير كلّى مال خداست و تدبير ديگران در مقابل تدبير خدا كارى از پيش نمى برد. جواب تفصيلى: معناى مكر: «مكر» در لغت به معناى تدبير است. اعمّ از آنكه اصل تدبير خوب باشد يا بد، و يا اين تدبير در كار بد باشد و يا در كار خوب. گرچه بعضى مكر را به فريب دادن معنا كرده اند و چنانچه به خدا نسبت داده شود به معناى پاداش و كيفر نيرنگ و فريب مى باشد.
مى خواستند حضرت رسول (صلى الله عليه وآله) را بكشند يا زندانى كنند و مراد از «يَمكُرُ اللهُ» همان تدبير خداوند است كه آن حضرت را مأمور به هجرت نمود. و همين كه مى بينيم كلمه ى «مكر» همراه با وصف «السَّيِئّى» در قرآن بكار رفته دليل بر آن است كه «مكر» گاهى بد و گاهى خوب است. بنابراين، آيات متعددى كه آيه ى شريفه سوره رعد(74) صريحاً دلالت دارد بر اينكه تدبير كلّى مال خداست و تدبير ديگران در مقابل تدبير خدا هيچ است و كارى از پيش نمى تواند ببرد. به نقل از سايت تبيان
گفتني است كاربرد «مكر» در مورد خداوند با كاربرد آن در مورد آدميان، كاملاً متفاوت است. مكر در آدميان، نوعاً از موضع ضعف صورت مى‏گيرد كه آنان با ترفندهايى، قصد غلبه و رسيدن به هدف خود را دارند. ولى در ذات سبحان خداوند، ضعف و قصورى وجود ندارد تا براى رسيدن به اهداف به ترفند متوسل شود. از اين ‏رو معناى مكر و كلمات مشابه آن در قرآن (كيد، استهزا و...)، همان برنامه و سنن الهى در آفرينش است كه مكر كنندگان با آن مواجه خواهند شد؛ ولى از آن جهت كه جريان اين امور قدرى پيچيده و دور از انظار است، كلمه «مكر» درباره آن به كار رفته است. (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه ها، كد: 2/1005)