قيامت در آيات قرآن

توبه آيه 107 و 108 سوره هود :
« جاودانه در آن خواهد ماند، تا آسمانها و زمين پابرجاست»
ترجمه آيه سوره واقعه
« در آن هنگام كه زمين به شدت به لرزه در مي آيد»
ترجمه آيه 21 سوره فجر
« در آن هنگام كه زمين سخت در هم كوبيده مي شود »
براي آسمان و زمين ، داراي مراتب ميباشد كه آسمان را هفتگانه خوانده اند و براساس روايت، بهشت در آسمان و هفتم جهنم در زمين هفتم واقع است . (1)
در روايتي از حضرت رسول (ص) پرسيده شد: به بهشت فرا مي خوانيد كه (عرضها السموات و الارض (آل عمران 133)
(وسعت آن به اندازه آسمانها و زمين است) وسعتش همه جا را گرفته، ديگر براي جهنم جا نمي ماند؟ حضرت در پاسخ فرمود: هنگامي كه خورشيد غروب مي كند، روشنايي آن كجا مي رود؟ ( اذا جاء الليل ، فاين يذهب النار) (2)
عرض يعني وسعت، نه عرض در برابر طول يعني تمام جهات احاطه دارد.
البته در تفسير ديگر از سوره مباركه هود كه مي فرمايد: «لهم فيها زفير و شهيق خالدين فيها مادامت السموات و الارض ) (سوره هود 106 و107)
تا آسمانها و زمين است اينان در آتش قهر الهي مي سوزند .
و يا درباره نيكوكاران آمده است ؛ « و اما الذين سعدوا ففي الجنه خالدين فيها مادامت السموات و الارض
نيكوكاران در بهشتند تا زماني كه اين آسمانها و زمين هست و نعمتهايي را دريافت مي كنند كه پايان ناپذير است (سوره هود آيه 108)
1) با توجه به اينكه خلود گاهي به معناي مدت طولاني است نه جاودانگي يك تفسير اين است كه منظور از غذاب الهي و پاداش الهي براي بدكاران و نيكوكاران تا آسمانها و زمين پابرجاست ، عذاب برزخي بوده و در كنارش عالم دنيا پابرجاست تا زماني كه قيامت برپا شود و آسمان و زمين در هم كوبيده مي شود و اذالشمس كورت تفسير ديگر اينكه منور از آسمان ها و زمين ، همان بهشت حقيقي است كه در آسمان هفتم واقع گرديده و همان جهنم است كه در طبقه هفتم و پايين ترين نقطه زمين واقع شده است.
پس مي توان در اين دنيا براي بدكاران و نيكوكاران بهشت و جهنمي برزخي قائل بود كه در كنار آن آسمان و زمين پابرجاست و همچنين بهشت و جهنم حقيقي ( كه طبق روايات اين موضوع را هم تأييد مي كنند) كه در آسماني فراتر از اين آسمان دنيائي و در زمين پايين تر از زمين دنيايي قائل باشيم ( از هر دو جهت مورد نظر احاديث و علماء مي باشد)
جهت اطلاع بيشتر به تفسير اين يك موضوع كفايي و استخدام ادبي هم مي شود كه گاهي عرب و حتي غيرعرب لفظي را براي معناي استخدام مي كند اما نظر به معناي لفظي آن ندارد مثل اين كه نظر به معناي لفظي مافي السموات و الارض ندارد بلكه مراد ابديت و جاودانگي است الميزان در ذيل آيه هفت جواب داده شده مراجعه كنيد .
لازم است در اين موضع به آثار معرفي شده مراجعه نمائيد:
1- معاد در قرآن ، آيت الله جوادي آملي.
2- انسان از آغاز تا سرانجام ، علامه طباطبايي.
3- معاد شناسي، علامه حسيني طهراني .
4- معاد، استاد شجاعي .
5- پرسشهاي پيرامون معاد، سيد جواد رضوي .
6- بهشت و جهنم، احمد حبيبيان.
به نقل از اداره پاسخگويي آستان قدس رضوي (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه ها، كد: 69/400008)