ترتيب سوره ها وآيات

در پاسخ ،توجه به نكاتي لازم است.نكته اول آنست كه ترتيب آيات در سوره ها به ترتيب نزول است مگر موارد خاصي كه با اشاره جبرئيل ،ودستور پيامبر (ص)بر خلاف نظم طبيعي در سوره ديگري ثبت مي شد.
نكته ديگر آنست كه بر طبق ديدگاه آقاي معرفت سوره هاي مكي ،همه آياتش مكي است ومدني همه اش مدني،
مصحف علي عليه السلام،ترتيب سوره هايش،به ترتيب نزول مي باشد.در نتيجه تناقضي ندارند.زيرا ترتيب آيات در هردو يكي است،و ترتيب سوره ها
به نظر ايشان توقيفي نيست،واينكه ترتيب مصحف علي (ع) بر طبق نزول باشد مشكلي ايجاد نمي كند.
[كامل از كد85922]
ترتيب موجود سوره‏هاى قرآنى ـ كه از سوره حمد شروع مى‏شود و به سوره الناس ختم مى‏گردد ـ قطعاً با ترتيب نزول آنها هماهنگى ندارد؛ زيرا بسيارى از سوره‏هايى كه در مكه و در آغاز بعثت نازل شده است، اكنون از جهت ترتيب در پايان قرآن قرار گرفته و بر عكس بسيارى از سوره‏هاى مدنى در اول يا وسط قرآن قرار گرفته است.
تقريباً مى‏توان گفت ترتيب موجود سوره‏هاى قرآن برعكس ترتيب نزول آنها مى‏باشد و ابتدا سوره‏هاى طولانى آمدهاست و در آخر به سوره‏هاى كوتاه كه نوعاً مكى هستند ختم مى‏شود، ولى مسئله اين است كه آيا ترتيب كنونى سوره قرآن به دستور پيامبر(ص) انجام گرفته يا با اجتهاد و رأى صحابه بعد از پيامبر(ص) بوده است؟ نظر اكثر محققان بر آن است كه ترتيب موجود، امر توقيفى است؛ يعنى، از جانب خدا و به دستور پيامبر(ص) انجام شده است و مؤيد آن روايتى است از ابى بن كعب كه گفت: روزى رسول خدا(ص) مرا احضار كرد و فرمود: جبرئيل مرا مأمور ساخته تابر تو درود و تهنيت بگويم و قرآن را بر تو بخوانم... و سپس رسول خدا(ص) به بيان فضيلت سوره‏هاى قرآنى به ترتيب موجود در قرآن از سوره حمد تا الناس پرداخت.
همان گونه كه در مورد ترتيب نزول سوره‏ها گفته شد، ترتيب آيات هر سوره نيز با ترتيب نزول آيات تفاوت دارد و بين ترتيب نزول آيات هر سوره، تقديم و تأخّر وجود دارد؛ چه بسا آياتى كه ديرتر نازل شده، ولى در اول سوره قرار گرفته است و حتى در بعضى از سوره‏ها، بخشى از آيات آن مكّى و بخش ديگر آن مدنى است.
ولى از مجموع اسناد و روايات چنين برمى‏آيد كه ترتيب آيات در بين سوره‏ها و هم‏چنين الحاق هر آيه‏اى به سوره مخصوص،امرى توقيفى بوده كه از جانب خدا و به دستور پيامبر(ص) انجام گرفته و تقريباً اكثريت قريب به اتفاق علماى اسلامى بر اين باور هستند. (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه ها، كد: 2/100109973)