نماز در قرآن

آيات مربوط به نماز در قرآن كدامند؟ همچنين احاديث؟

دوست عزيز آيات و رواياتي كه در باره نماز واهميت آن بيان شده در حد اين نوشته نيست اما در اين باره سعي مي كنيم در حد اختصار به مواردي اشاره كنيم:
1- }«أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِى »؛طه (20 )، آيه 14. ؛ «نماز را به ياد من به پاى داريد».
2-}«واستعينوا بالصبر و الصلاه و انها لكبيره الا علي الخاشعين» از صبر و نماز در برخورد با مشكلات نيرو بگيريد؛ همانا نماز سنگين است مگر براي خاشعان (سوره بقره، آيه 45)
3-}«إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ »نماز انسان را از زشتيها و منكرات باز مي دارد.؛عنكبوت (29)، آيه 45 .
4-خداى تعالى به پيامبرش فرمود:« اقم الصلاة لدلوك الشمس الى غسق الليل »(سوره اسراء، آيه 78)
5-وهمچنين خداى تعالى فرمود: « حافظوا على الصلوات و الصلوة الوسطى »(سوره بقره، آيه 238
6- «قد افلح من تزكى و ذكّر اسم ربه فصلى »(سوره اعلى، آيه 15)
و هنمچنين رواياتي كه در اين زمينه مي توان به آنها اشاره كرد:
1- رسول اكرم(ص) مى‏فرمايد: «لاينال شفاعتى من استخف بصلوته؛ شفاعت من به كسى كه نمازش را سبك بشمارد نمى‏رسد»، (ميزان‏الحكمه ج 5ص 117).
2-وهمچنين از رسو اكرم(ص) است كه فرمودند: «ما من عبد اهتم بمواقيت الصلوه و مواضع الشمس الا ضمنت له الروح عند الموت و انقطاع الهموم و الاحزان و النجاه من النار; هيچ بنده اي نيست كه به وقت هاي نماز (اول وقت ) و حركت هاي خورشيد براي نماز اهتمام ورزد مگر اين كه من سه چيز را برايش ضمانت مي كنم : 1- نشاطي آرامش بخش هنگام مردن, 2- جدايي از ناراحتي ها و اندوه ها, 3- نجات از آتش. در اين باب پيوسته بايد بخواند, بگويد, بشنود و بينديشد تا رفته رفته اعتقاد به باور بدل گردد».
امام على(ع) فرمود: «الصلوة قربان لكل تقى (7)، نماز وسيله تقرب هر پرهيز كارى به خداوند است».
3-وهمچنين اميرمؤمنان در نامه 27 نهج البلاغه مي فرمايند: «... و اعلم ان كل شي من عملك تبع لصلاتك» و بدان كه محور قبولي تمام كارهاي تو نماز است»
4- نماز بعنوان يك عامل «گناه زدا» بر شمرده شده است چنانكه امير مؤمنان مي فرمايد: «و انها لتحت الذنوب حت الورق و تطلقها اطلاق الربق؛ نماز گناهان را مثل برگ درختان مي ريزد و گردن انسان را از ريسمان گناه آزاد مي كند. آنگاه در ادامه تشبيهي جالب از پيامبر اكرم(ص) نقل مي فرمايد كه: «رسول خدا(ص) نماز را به چشمه آب گرم تشبيه فرموده كه بر در خانه مردي باشد و شبانه روزي پنج مرتبه از آن شستشو كند، پس (معلوم است) ديگر بر چنين كسي چرك باقي نخواهد ماند» (نهج البلاغه، خ 199)
5-علي(ع) در حديث معروفي كه فلسفه هاي عبادات اسلامي در آن منعكس شده است بعد از ايمان، نخستين عبادت را كه نماز است را تبيين مي كند. مي فرمايد: فرض الله الايمان تطهيرا من الشرك و الصلوه تنزيها عن الكبر-خداوند ايمان را براي پاكسازي انسانها از شرك و واجب كرده است و نماز را براي پاكسازي از كبر.
6-نماز وسيله پرورش، فضايل اخلاق و تكامل معنوي انسان است چرا كه انسان را از جهان محدود مادي و چهار ديوار عالم طبيعت بيرون مي برد. نماز به ساير اعمال انسان ارزش و روح مي دهد. چرا كه نماز روح اخلاص را زنده مي كند، در حديث معروف از امام علي(ع) مي خوانيم: «الله الله في الصلوه فانها عمود دينكم- خدا را خدا را درباره نماز، چرا كه نماز ستون دين شماست.
و امام صادق(ع)، آن را آخرين و مهم‏ترين سفارش‏هاى پيامبران دانسته است. «اَحَبُّ الْاَعْمالِ اِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ الصَّلاةُ وَ هِىَ آخِرُ وَصايا الْاَنْبِياء»: (كافى، ج 3 ).
7- امام صادق(ع) : «قال الصادق(ع): اوّل ما يحاسب به العبد الصّلوة، فان قبلت قبل سائر عمله و ان ردّت عليه، ردّ عليه سائر عمله» ؛ «اولين چيزى كه مورد سؤال قيامت واقع مى‏شود، نماز است اگر نماز قبول شد، ساير اعمال نيز به تبع آن پذيرفته مى‏شود و گرنه ساير اعمال نيز مردود مى‏شود».
8- امام صادق(ع) مى‏فرمايد: «لاتنال شفاعتنا من استخف بالصلوة؛ شفاعت ما به كسى كه نماز را سبك بشمارد نمى‏رسد»، (كافى ج 3 ص 270).
9- عن الصادق(ع) قال قال رسول الله(ص): «ليس مني من استخف بالصلوه لايرد علي الحوض لا والله ; امام صادق(ع) فرمود كه رسول اكرم(ص) فرموده است : به خدا قسم از من نيست كسي كه نماز را سبك بشمارد و در حوض كوثر بر من وارد نمي شود» (سفينه البحار, شيخ عباس قمي, ماده صلاه).
10-حضرت فاطمه(س) نيز مى‏فرمايد: «جعل اللّه‏ الصلاة تنزيها لكم من الكبر؛ خداوند نماز را مقرّر داشت تا دامن انسان را از كبر و منيّت پاك گرداند».
نماز داراي آثار وبركاتي است:
1- احياى ذكر خدا در فرد و جامعه «أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِى »؛طه (20 )، آيه 14. ؛
2. كسب آرامش درونى «أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ »؛رعد (13)، آيه 28 . ؛
3. بهترين عامل باز دارنده از فحشا و منكر «إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ »؛عنكبوت (29)، آيه 45 . ؛
4. بهترين وسيله تقوا و پرهيزكارى «يا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا... لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ »؛بقره (2)، آيه 21 .. (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه ها، كد: 1/100111282)