علوم طبيعي در روايات

در پاسخ به این پرسش به مطالب ذیل توجه نمایید :
1-بهترین منبع برای روایاتی که مربوط به علومی مانند فیزک و شیمی و ریاضیات و مانند اینها است کتاب موسوعه الامام علی بن ابی طالب تالیف استاد محمد محمدی ری شهری است . روایات متعددی در این مورد در ج 10 این موسوعه ص 295 بیان شده که پاسخگوی نیاز شما است . در یکی از این روایات امیر مومنان می فرماید : لو شئت لجعلت علی الماء نورا و نارا ، اگر می خواستم برآب نور و آتش قرار می دادم .
2- اما در مورد تحصیل علوم طبیعی باید گفت همواره این پرسش مطرح بوده که آيا منظور اسلام از علمي که آن را فريضه‏ و واجب خوانده چيست ؟ و هر دسته‏اي خواسته‏اند کلام پيغمبر را به همان‏ رشته معلوماتي که خودشان داشته‏اند تطبيق کنند. متکلمين مي‏گفته‏اند مقصود خصوص علم کلام است ، مفسرين مي‏گفته‏اند مقصود علم تفسير است ، محدثين‏ مي‏گفته‏اند مقصود علم حديث است ، فقها گفته‏اند مقصود علم فقه است که هر کسي بايد يا مجتهد باشد يا مقلد ، علماي اخلاق گفته‏اند مقصود علم اخلاق و اطلاع از منجيات و مهلکات است ، متصوفه مي‏گفته‏اند مقصود علم سير و سلوک و توحيد عملي است ، غزالي بيست قول در اين زمينه نقل مي‏کند، ولي‏ همان طور که محققين گفته‏اند مقصود هيچ يک از اين علوم بالخصوص نيست. اگر مقصود علم خاص مي‏بود پيغمبر به همان علم تصريح مي‏کرد . مقصود هر علم‏ مفيد و سودمندي است که به کار مي‏خورد.
ر. ک : بيست گفتار نويسنده: شهيد مطهري صفحه258-263
اکنون توجه شما را به مطالب مفصل تری در این باره جلب می نماییم :
در مورد اينکه از نظر اسلام چه علمي بايد آموخت چند نظريه وجود دارد:
نظريه اول: منظور اسلام از علم‏ ،علوم ديني است. ممکن است کسي بگويد مقصود از همه اين تأکيد و توصيه‏ها ،علم دين است. يعني همه به اين منظور گفته شده است که مردم به دين عالم شوند و اگر نظر اسلام از علم، علم دين باشد در حقيقت به خودش‏ توصيه کرده و درباره علم به معني اطلاع بر حقايق کائنات و شناختن امور عالم چيزي نگفته و اشکال به حال اول باقي مي‏ماند زيرا هر مسلکي هر اندازه هم ضد علم باشد و با آگاهي و اطلاع و بالارفتن سطح فکر و معلومات مردم مخالف باشد، با آشنايي با خودش مخالف نيست، بلکه‏ خواهد گفت با من آشنا باشيد و با غير من آشنا نباشيد. اشکال اين نظريه، براي کسي که درست با اسلام و منطق اسلام آشنا باشد جاي اين احتمال نيست‏ که بگويد نظر اسلام درباره علم منحصرا علوم ديني است.
نظريه دوم: منظور از علم ،هر علم نافع است. هر علمي که متضمن فايده و اثري باشد و آن فايده‏ و اثر را اسلام به رسميت بشناسد يعني آن اثر را اثر خوب و مفيد بداند آن‏ علم از نظر اسلام خوب و مورد توصيه و تشويق است .
همان طوري که مي‏دانيم از اواخر قرن اول و اوايل قرن دوم هجري مسلمين با علوم جهان آشنا شدند و انواع علوم را از يونان و هند و ايران ترجمه کردن
گذشته از همه اينها منطق خود قرآن درباره علم به شکلي است که قابل‏ تخصيص و اختصاص نمي‏باشد. قرآن علم را نور و جهل را ظلمت مي‏داند، مي‏فرمايد مطلقا نور بر ظلمت ترجيح دارد. قرآن صريحا مسائلي را به عنوان موضوع مطالعه و تفکر پيشنهاد مي‏کند. اين موضوعات همانهاست که نتيجه مطالعه آنها همين علوم طبيعي و رياضي و زيستي و تاريخي و غيره است که امروز در دنيا مي‏بينيم. همچنين در سوره بقره آيه‏ 164 مي‏فرمايد : « إن في خلق السموات و الارض و اختلاف الليل و النهار و الفلک‏ التي تجري في البحر بما ينفع الناس و ما أنزل الله من السماء من ماء فأحيا به الارض بعد موتها و بث فيها من کل دابة و تصريف الرياح و السحاب المسخر بين السماء و اعرض لايات لقوم يعقلون». در آفرينش آسمانها و زمين، در گردش شب و روز، در حرکت کشتي‏ بر روي آب که به وسيله آن بشر منتفع مي‏گردد، آمدن و ريزش باران که‏ سبب حيات زمين مي‏گردد، حيواناتي که در روي زمين در حرکت‏اند، گردش‏ بادها و حالت مخصوص ابرها که در ميان زمين و آسمان معلق‏اند، در همه‏ اينها نشانه‏هاي قدرت و حکمت پروردگار است. يعني همه اينها قوانين و نظاماتي دارند و شناختن اين نظامات شما را به توحيد نزديک مي‏کند.
قرآن صريحا مردم را به مطالعه در اين امور توصيه کرده و مي‏دانيم مطالعه‏ همينهاست که منجر به علم فلک و ستاره شناسي، زمين شناسي، درياشناسي، علم کائنات جويه، حيوان شناسي و غيره شده است.
همچنين است در سوره‏ جاثيه آيه 2 و سوره فاطر آيه 25 و بسياري آيات ديگر . قرآن کتابي است که اولين مرتبه که نازل شد سخن خود را با خواندن، علم و کتابت آغاز کرد. وحي قرآن با تذکر اينها آغاز گشت‏:« إقرأ باسم ربک الذي خلق ، خلق الانسان من علق، إقرأ و ربک الاکرم‏ ، الذي علم بالقلم » بخوان به نام پروردگارت ، آنکه آفريد، انسان را از خون بسته‏ آفريد. بخوان و پروردگار تو کريم ترين کريمان است که آموخت نوشتن با قلم را. ( علق ، 1 -4) (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه ها، كد: 1/100114399)