حجاب حضرت فاطمه(س)

پاسخی از آيت الله مکارم شيرازي:
چادر به صورتي كه در ميان ايرانيان معمول است - چادر بلند كه تا پايين پا مي‏رسد - در ميان جامعه عرب معمول نبوده، ولي چيزي شبيه «نيمه چادر» رايج بود كه ظاهراً منظور از «جلباب» هم كه در آيات قرآن آمده، اشاره به همين است. چيزي نه مثل مقنعه و روسري كوتاه و نه مثل چادر ما خيلي بلند؛ اين چادر شايد تا كمر و كمي پايين‏تر مي‏رسيده است و آن بزرگواران از آن استفاده مي‏كردند. بعلاوه عرب‏ها دو نوع پوشش دیگر نیز داشتند که نام‌ آن‌ها عبارت است از: «درع» كه پيراهن وسيع است و «ملحفه» كه همان چادر بوده است. از روايات استفاده مي‏شود اين بزرگواران هر سه پوشش فوق را داشتند. مقنعه را سر مي‏كردند و درع هم پيراهن وسيع بوده كه تا پشت پا مي‏رسيده و آستين‏هايش بلند و گشاد بوده و ملحفه آن چادري بوده كه به خودشان مي‏پيچند.
در آداب نماز گزار هم آمده كه زن در موقع نماز اگر بخواهد حجاب كاملي داشته باشد، از مقنعه و درع و ملحفه استفاده كند.
گفتني است از قرائن و شواهد بر می آيد که حجاب حضرت فاطمه زهرا «شبيه چادر کنونی» بوده است و ايشان يك مقنعه داشتند که با آن سر و گردن و گلو و سينه خود را می پوشاندند و علاوه بر اين يک پوشش سراسری هم داشتند.
استفاده ایشان از مقنعه را می‌توان از این خبر تاریخی استفاده کرد که:
فاطمه زهرا (س) پس از آن که توانست سند فدک را از دست ابوبکر بگیرد به سمت خانه بازگشت. در راه بازگشت به خانه با عمر برخورد کرد. عمر با دیدن سند فدک، آن را از ایشان باز خواست اما فاطمه زهرا (س) از دادن سند امتناع ورزید. ناگهان عمر به خشم آمده چنان با سیلی بر صورت فاطمه زهرا (س) کوبید که گوشواره از زیر مقنعه ایشان آشکار شد.[1]
همچنین استفاده ایشان از چادر در این خبر به روشنی آمده است:
آورده‌اند که چون آیه: « ان جهنم لموعدهم اجمعین. لها سبعه ابواب لکل باب منهم جز مقسوم ] نازل شد پیامبر سخت گریست و اصحاب با گریستن او به گریه افتادند و نمی‌دانستند که جبرئیل چه چیز بر او نازل کرده است و هیچ یک از اصحاب در چنین حالتی نمی‌توانست با پیامبر سخن بگوید. فقط ایشان چون فاطمه (س) را می‌دید شادمان می‌شد. این بود که یکی از اصحاب (سلمان فارسی) به در خانه فاطمه (س) رفت و او را دید که مشغول آسیاب کردن جو است و می‌گوید: «وما عند الله خیر و ابقی»[3] پس بر او سلام کرد و خبر گریستن پیامبر را به او رسانید. فاطمه (س) برخواست و با چادر کهنه‌ای که داشت خود را به پوشاند که دوازده جای آن با لیف خرما وصله شده بود. چون بیرون رفت سلمان فارسی به چادر نگاه کرد و گریست و گفت: وا مصیبتا دختران قیصر و کسری سندس و حریر برتن دارند و دختر محمد(ص) روپوشی کهنه دارد که دوازده جای آن وصله شده است... .[4]
برای آگاهی بيشتر به کتاب «حجاب زن و حقوق» نوشته دکتر خليل محمدزاده و زهرا سليمانی, مراجعه کنيد.
-----------------------------------------------------------
[1] . شیخ مفید، الاختصاص، تحقیق: غفاری و زرندی، بیروت، دار الطباعة و النشر، 1414ق، چ2، ص185، ذیل «حدیث فدک».
[2].حجر،43-44.
[3] . آنچه نزد خدا است نیکوتر و ماندنی‌تر است (قصص،60).
[4]. سید بن طاووس، الدروع الواقیة، ص275-276؛ مجلسی، بحار الانوار، ج8 ، ص203؛ میرزا حسین نوری، نفس الرحمان فی فضائل السلمان، ص518-519. (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه ها، كد: 14/100114448)